ถ้าไม่ถามว่า “คุณคิดว่าตัวเองเก่งอะไร?” แต่ให้ลองทำจริงล่ะ?
CA Core
จาก “ชอบทำ ≠ ทำได้ดี” มาถึงคำถามถัดไป
โพสต์ที่แล้ว ผมชวนแยก Preference ออกจาก Ability เพราะสองอย่างนี้อาจเกี่ยวข้องกัน แต่ไม่ใช่คำถามเดียวกัน
ถ้าเราอยากเห็น Ability มากขึ้น เราจะดูจากอะไร?
ลองเปลี่ยนจาก “ถาม” → เป็น “ให้โจทย์”
แทนที่จะถามเพียงว่า “คุณคิดว่าตัวเองวางแผนเก่งไหม?” เราสามารถสร้างสถานการณ์ที่มีทรัพยากรจำกัด มีหลายเงื่อนไข ต้องเลือกก่อนหลัง และมีผลลัพธ์จากการตัดสินใจจริง
คราวนี้เราไม่ได้เห็นแค่สิ่งที่เขาคิดว่าตัวเองทำได้
แต่เริ่มเห็นว่า “เมื่อเจอโจทย์จริง เขาทำอย่างไร?”
Cognitive Tasks ไม่ใช่แค่ “เกม”
สิ่งที่ผมสนใจคือการสร้างสถานการณ์เล็ก ๆ ที่ทำให้กระบวนการคิดบางอย่างต้องทำงานจริง เช่น ตรวจจับสัญญาณ จำและสร้างข้อมูลกลับขึ้นมา เรียนรู้กฎจาก Feedback ตรวจสอบเงื่อนไข และจัดการทรัพยากรที่มีจำกัด
และเราไม่ได้ดูแค่ผ่านหรือไม่ผ่าน แต่ดูเวลา จุดที่พลาด การเปลี่ยนวิธีเมื่อโจทย์ยากขึ้น และการปรับตัวหลังได้รับ Feedback
คะแนนเท่ากัน ≠ คิดเหมือนกัน
คนสองคนอาจได้ Outcome ใกล้กัน แต่ Process ระหว่างทางต่างกัน คนหนึ่งเร็วแต่พลาดบ่อย อีกคนช้ากว่าแต่ตรวจละเอียดก่อนตัดสินใจ
นี่คือเหตุผลที่ผมกำลังสร้าง CA Core
CA Core เป็นชุด Cognitive Tasks ที่ไม่ได้เริ่มจากการถามว่า “คุณคิดว่าตัวเองเก่งอะไร?” แต่ลองเปลี่ยนเป็น “งั้น...ลองทำให้ดู” แล้วเก็บ Behavioral Evidence จากสิ่งที่เกิดขึ้นจริงระหว่างทำ
CA Core ยังอยู่ในกระบวนการพัฒนาและทดลอง จึงยังไม่ควรรีบสรุปว่ามันวัดความสามารถของคนได้สมบูรณ์แล้ว
แต่พอเราเห็น Performance จากพฤติกรรมแล้ว ผมก็เริ่มมีคำถามต่อว่า…
ถ้าระหว่างที่กำลังคิด กำลังเลือก กำลังผิด และกำลังปรับตัว เรามีข้อมูลอีกชั้นหนึ่งจากสมองด้วยล่ะ?
“แล้วถ้าระหว่างเล่นเกม เราดูสิ่งที่วัดได้จากสมองด้วยล่ะ?”
— พี่พง
ilovetoday วันนี้ดีที่สุด
